Το παιχνίδι

Εισαγωγή

Η πρέφα είναι χαρτοπαίγνιο διαδεδομένο στην Ελλάδα, στην Κύπρο και σε άλλες χώρες, κυρίως της ανατολικής Ευρώπης. Το όνομα του παιχνιδιού δείχνει ότι πιθανόν να αποτελεί παραλλαγή της preferans, παιχνίδι που γεννήθηκε στην Αυστρία του 18ου αιώνα και παίζεται ακόμη και σήμερα κυρίως στην Αυστρία και στη Ρωσία.

Στήσιμο της παρτίδας

Πρέφα παίζουν τρεις ή τέσσερις παίκτες με τράπουλα 32 φύλλων, καθώς δεν παίζουν τα φύλλα 2, 3, 4, 5 και 6. Ένας από τους παίκτες αναλαμβάνει να γράφει στο κιτάπι και λέγεται γράφων, ενώ πριν ξεκινήσει το παιχνίδι οι παίκτες κανονίζουν το ύψος της κάσας και καταθέτουν εκεί τα απαιτούμενα καπίκια, συνήθως από 500, ή 300 καπίκια έκαστος. Το ύψος της κάσας καθορίζει εν πολλοίς και τη διάρκεια του παιχνιδιού, καθώς οι παίκτες στις περισσότερες διανομές «πληρώνονται» από την κάσα τα καπίκια που τους αναλογούν και το παιχνίδι τελειώνει όταν τα καπίκια της κάσας εξαντληθούν.

Μοίρασμα

Ο παίκτης που μοιράζει κάθε φορά λέγεται dealer και μοιράζει δεξιόστροφα από δύο φύλλα σε κάθε παίκτη, ώστε κάθε παίκτης να έχει από δέκα φύλλα. Τα δύο φύλλα που περισσεύουν ονομάζονται τζόγος και αποτίθενται κλειστά στο κέντρο του τραπεζιού, ενώ όταν παίζουν τέσσερις παίκτες, ο κάθε παίκτης μοιράζει φύλλα στους υπόλοιπους τρεις εκ περιτροπής και ονομάζεται τεμπέλης. Συνήθως τα φύλλα του τζόγου τα αποθέτουμε στο κέντρο του τραπεζιού αφού μοιράσουμε τα πρώτα δύο φύλλα σε κάθε παίκτη, πρόκειται δηλαδή για το έβδομο και το όγδοο φύλλο της διανομής, αν όμως ξεχάσουμε να αποθέσουμε τα φύλλα του τζόγου στην ώρα τους, αφήνουμε τα δύο τελευταία φύλλα της τράπουλας αφού μοιράσουμε από δέκα φύλλα σε κάθε παίκτη.

Πλειοδοσία της αγοράς

Για να παιχτεί οποιαδήποτε διανομή θα πρέπει κάποιος παίκτης να κάνει μια αγορά. Αν δεν γίνει αγορά, η διανομή χαλάει και μοιράζει ο επόμενος παίκτης. Ο παίκτης που κάνει την αγορά ονομάζεται αγοραστής, ή τζογαδόρος. Για να καθοριστεί ο τζογαδόρος, οι παίκτες ακολουθούν μια πλειοδοτική διαδικασία που ονομάζεται πλειοδοσία της αγοράς, ή απλώς αγορά. Ο τζογαδόρος έχει δικαίωμα να πάρει τα φύλλα του τζόγου και να τα αλλάξει με τυχόν δικά του άχρηστα φύλλα και αφού καθορίσει το ύψος και το χρώμα της αγοράς, οι υπόλοιποι αποφασίζουν αν θα παίξουν ή όχι τη διανομή. Αν και οι τρεις παίκτες δηλώσουν πάσο κατά την πλειοδοσία της αγοράς, τότε η διανομή χαλάει και μοιράζει ο επόμενος παίκτης.

Αγορά

Ο παίκτης που έχει κάνει την ανώτερη δήλωση κατά την πλειοδοσία της αγοράς, κερδίζει την αγορά και καθίσταται τζογαδόρος, ή αγοραστής. Αφού πάρει τον τζόγο και ξεσκαρτάρει δύο φύλλα που θεωρεί άχρηστα, δηλώνει την αγορά του, η οποία πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσης δυναμικότητας με την τελευταία δήλωση της πλειοδοσίας της αγοράς. Κατόπιν, οι δύο αμυνόμενοι παίκτες δηλώνουν, ο καθένας με τη σειρά του, αν θα διεκδικήσουν τις μπάζες που τους αναλογούν ή όχι. Αν ένας, ή και οι δύο παίκτες δηλώσουν συμμετοχή στη συγκεκριμένη αγορά, τότε παίζεται το παιχνίδι, είτε και με τους τρεις παίκτες, είτε μόνο από τους δύο παίκτες, εφόσον ο ένας αμυνόμενος δήλωσε πάσο. Μετά το τέλος του παιχνιδιού, γίνεται η πληρωμή των μπαζών και μοιράζει ο επόμενος παίκτης. Αν και οι δύο αμυνόμενοι αρνηθούν να διεκδικήσουν τις μπάζες που τους αναλογούν, δηλώνοντας πάσο, τότε ο τζογαδόρος πληρώνεται και τις 10 μπάζες (χωρίς να παιχτεί το παιχνίδι) και μοιράζει ο επόμενος παίκτης.

Δηλώσεις συμμετοχής

Αμέσως μόλις ο τζογαδόρος δηλώσει την αγορά του, οι αμυνόμενοι παίκτες δηλώνουν (με τη σειρά) αν θα διεκδικήσουν τις μπάζες που τους αναλογούν, ή όχι. Αυτές οι δηλώσεις ονομάζονται δηλώσεις συμμετοχής. Αν ένας, ή και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες δηλώσουν ότι επιθυμούν να διεκδικήσουν τις μπάζες τους, τότε παίζεται η διανομή με τον έναν ή και τους δύο διεκδικητές. Αν και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες αποσυρθούν από τη διεκδίκηση των μπαζών που τους αναλογούν, τότε ο τζογαδόρος καρπώνεται όλες τις μπάζες και μοιράζει ο επόμενος παίκτης.

Εκτέλεση συμβολαίου

Είναι η κύρια φάση του παιχνιδιού. Εφόσον ένας, ή και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες δηλώσουν συμμετοχή, παίζεται η διανομή και οι παίκτες πληρώνονται, ή πληρώνουν ανάλογα με τις μπάζες που κάνουν ή όχι. Πρώτος παίζει ο παίκτης που κάθεται δεξιά από τον παίκτη που μοίρασε. Κάθε παίκτης που συμμετέχει βάζει ένα φύλλο και οι επόμενοι παίκτες (ένας ή δύο) πρέπει να ακολουθήσουν στο χρώμα του φύλλου που έπαιξε ο πρώτος παίκτης. Αν δεν έχουν φύλλο στο χρώμα αυτό, βάζουν ατού (τσακάνε) και αν δεν έχουν ατού βάζουν οποιοδήποτε άλλο φύλλο. Όποιος βάλει το μεγαλύτερο φύλλο, ή τσακίσει, κερδίζει την μπάζα και βάζει νέο φύλλο κάτω κοκ. Η ίδια διαδικασία επαναλαμβάνεται μέχρι να παιχτούν και οι δέκα μπάζες της διανομής.

Πληρωμή

Μετά την εκτέλεση του συμβολαίου ακολουθεί η πληρωμή. Εφόσον δεν έχουν μπει μέσα ούτε οι οι αμυνόμενοι παίκτες ούτε ο τζογαδόρος, κάθε παίκτης πληρώνεται (από την κάσα) τις μπάζες που έκανε, με βάση την αξία της αγοράς. Αν ο τζογαδόρος μπει μέσα, τότε πληρώνει τις μπάζες των αμυνομένων παικτών και καταθέτει στην κάσα ποσό ανάλογο με τη συνολική αξία της αγοράς. Αν κάποιος αμυνόμενος μπει μέσα, τότε η κάσα μένει ανέγγιχτη και οι μπάζες πληρώνονται από τον παίκτη που μπήκε μέσα. Αν και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες μπουν μέσα, τότε ο τζογαδόρος πληρώνεται τις μπάζες του και από τους δύο παίκτες. Αν ένας, ή και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες δεν συμμετείχαν στη διεκδίκηση των μπαζών που τους αναλογούν, τότε τις μπάζες τους τις καρπώνεται ο τζογαδόρος, επομένως αν και οι δύο παίκτες δήλωσαν πάσο στη φάση των δηλώσεων συμμετοχής, ο τζογαδόρος πληρώνεται και τις δέκα μπάζες.

Τέλος παρτίδας

Μια παρτίδα πρέφας τελειώνει όταν τελειώσουν τα καπίκια της (κοινής) κάσας. Οι παίκτες, όμως, έχουν δικαίωμα τόσο να προσθέσουν καπίκια στην κάσα και να συνεχίσουν το παιχνίδι, όσο και να διακόψουν το παιχνίδι πριν τελειώσει η κάσα. Σε περίπτωση διακοπής τα υπόλοιπα καπίκια της κάσας μοιράζονται εξίσου σε όλους τους παίκτες, όπως ορίζουν οι κανόνες της πληρωμής.

Παραλλαγές

Η πρέφα έχει σαφείς κανόνες, ωστόσο σε πολλά μέρη της Ελλάδας παίζονται διάφορες παραλλαγές. Οι παραλλαγές αφορούν κυρίως στην αντιστροφή του ζητούμενου της πρέφας, δηλαδή στο να κάνει κανείς όσο το δυνατόν λιγότερες μπάζες (μιζέρια, πολλές κλπ), και στο τελείωμα της παρτίδας (καπικάδα κλπ). Υπάρχουν, επίσης, δεκάδες παραλλαγές σε διάφορα θέματα ήσσονος σημασίας, π.χ. άσοι, άποντα κλπ.

Διάφορα θέματα

Αναλύονται διάφορα θέματα που αφορούν στο παιχνίδι της πρέφας και δεν εντάσσονται στις παραπάνω ενότητες, π.χ. πιθανότητες και στατιστική, δεοντολογία και συμπεριφορά κλπ.