Το τέλος του παιχνιδιού

Ο κανονισμός είναι σαφής: μια παρτίδα πρέφα τελειώνει όταν τελειώσει η κάσα. Τι σημαίνει, όμως, αυτό; Για να γίνει κατανοητό, θα πρέπει να γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι η κάσα, πώς ξεκινά το παιχνίδι και με ποιον ακριβώς τρόπο η κάσα αυξομειώνεται καθώς εξελλίσσεται το παιχνίδι. Αντίθετα με ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι πρεφαδόροι, η κάσα δεν είναι μοιρασμένη στους τρεις (ή στους τέσσερις) παίκτες που παίζουν μια παρτίδα πρέφα, αλλά είναι ένας κοινός «κορβανάς» στον οποίο οι παίκτες καταθέτουν κάποιο ποσό πριν ξεκινήσει η παρτίδα (το ποσό αυτό είναι ίδιο για όλους). Ο συνήθης, όμως, τρόπος γραφής (κιτάπι) έχει παρασύρει αρκετούς παίκτες να πιστεύουν ότι ο κάθε παίκτης έχει τη δική του κάσα, ενώ κάτι τέτοιο, απλώς, δεν ισχύει.


Στο παραπάνω στιγμιότυπο, π.χ. στο κιτάπι αναγράφονται οι «κάσες» 19, 14 και 32 για τους παίκτες kandread, goga139 και Giorgos αντίστοιχα, αλλά η αλήθεια είναι ότι το υπόλοιπο της κάσας τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή είναι 19+14+32=65, δηλαδή υπάρχουν ακόμη 650 καπίκια στην κάσα. Η επιμέρους γραφή στο κιτάπι εξυπηρετεί την απλοποίηση της καταγραφής των συναλλαγών, αλλά στην πραγματικότητα η κάσα είναι κοινή.

Θα μπορούσε, π.χ. το παραπάνω στιγμιότυπο να αναγράφει 70, 140, 110 στην περιοχή της κάσας του παίκτη kandread, 30, 10, 60, 110, 160 στην περιοχή της κάσας του παίκτη goga139 και 70, -20 στην περιοχή της κάσας του παίκτη Giorgos, ενώ σε κάποιο άλλο σημείο που θα αφορά στο υπόλοιπο της κοινής κάσας, να αναγράφει 900, 830, 800,… 650. Αυτός ο τρόπος γραφής, όμως, είναι πολύ δυσκολότερος και ευεπίφορος σε λάθη, ενώ ο καθιερωμένος τρόπος γραφής έχει αποδειχθεί πολύ βολικός και συμβάλλει τα μέγιστα στην αποφυγή λαθών και παρεξηγήσεων μεταξύ των παικτών.

Θα κλείσουμε την αναφορά μας στο συγκεκριμένο παράδειγμα υπολογίζοντας τα κέρδη και τις ζημίες των παικτών ακολουθώντας τον κλασικό τρόπο γραφής και κατόπιν τον τρόπο που μόλις προτείναμε. Μοιράζοντας, λοιπόν τις κάσες στο κλασικό κιτάπι, και προσθαφαιρώντας τις συναλλαγές μεταξύ των παικτών, θα έχουμε κέρδος 13 και 22 καπίκια για τους παίκτες kandread και Giorgos αντίστοιχα, ενώ ο παίκτης goga139 θα έχει ζημία 35 καπίκια. Ακολουθώντας τον άλλο τρόπο γραφής, μοιράζοντας τα 650 καπίκια στους τρεις παίκτες και μετά την προσθαφαίρεση των μεταξύ τους συναλλαγών, έχουμε πάλι τα ίδια αποτελέσματα!

Ας πάρουμε, όμως τα πράγματα με τη σειρά. Όπως είπαμε παραπάνω, για να ξεκινήσει μια παρτίδα πρέφας, οι παίκτες συμφωνούν να καταθέσουν στην κάσα ένα ποσό· συνήθως συμφωνούν να καταθέσουν από 500 καπίκια, μπορεί όμως να συμφωνήσουν και σε μικρότερα ποσά, π.χ. 300 ή και 200 καπίκια, ανάλογα με το χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους. Όσο μεγαλύτερη είναι η κάσα τόσο περισσότερο αναμένεται να διαρκέσει μια παρτίδα πρέφας. Για λόγους απλότητας θα υποθέσουμε ότι παίζουν τρεις παίκτες (δεν υπάρχει τεμπέλης) και ότι η κάσα που τέθηκε είναι 50άρα, δηλαδή ότι οι παίκτες κατέθεσαν αρχικά από 500 καπίκια.

Ξεκινά, λοιπόν, η παρτίδα με κάθε παίκτη να καταθέτει 500 καπίκια στην κάσα, επομένως δημιουργείται μια κοινή κάσα με 1500 καπίκια. Επειδή, όπως θα δούμε παρακάτω, τα καπίκια στην κάσα πάντα αυξομειώνονται στο αντίστοιχο των δέκα μπαζών, τα καπίκια τα οποία αφαιρούνται, ή προστίθενται στην κάσα καθώς εξελλίσσεται το παιχνίδι είναι πάντα πολλαπλάσια του 10 και γι' αυτό το λόγο μιλάμε για 50άρα, ή 30άρα κάσα και όχι για 500άρα, 300άρα κλπ. Όταν λοιπόν λέμε «50άρα κάσα», εννοούμε ότι ο κάθε παίκτης κατέθεσε αρχικά 500 καπίκια, επομένως η συνολική κάσα εκκίνησης θα είναι 1500 καπίκια, η πιο απλά 150. Όταν αναφερόμαστε, λοιπόν, στα καπίκια λέμε το πλήρες νούμερο, ενώ όταν αναφερόμαστε στην κάσα, αναφερόμαστε σ' αυτήν διαιρώντας δια 10 και χωρίς να αναφέρουμε τη λέξη «καπίκια». Αν, π.χ. κάποια στιγμή η κάσα του παιχνιδιού περιέχει 1230 καπίκια, μπορούμε να πούμε ακριβώς αυτό, ότι δηλαδή η κάσα που έχει απομείνει είναι 1230 καπίκια, ή απλούστερα να πούμε ότι έχει μείνει 123 κάσα.

Στόχος του παιχνιδιού είναι να πάρουν οι παίκτες όσο το δυνατόν περισσότερα καπίκια, είτε από την κάσα, είτε από απευθείας μεταξύ τους συναλλαγές. Οι πληρωμές των αγορών γίνονται, συνήθως από την κάσα, ενώ απευθείας συναλλαγές μεταξύ των παικτών έχουμε όταν ο τζογαδόρος, ή οι αμυνόμενοι παίκτες μπούνε μέσα, δηλαδή όταν είτε ο τζογαδόρος, είτε ένας ή και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες δεν καταφέρουν να πιάσουν τις μπάζες που τους αναλογούν.

Πράγματι, αν μια αγορά βγει κανονικά (δεν έχει μπει μέσα ούτε ο τζογαδόρος, ούτε οι αμυνόμενοι παίκτες), οι παίκτες που συμμετείχαν στην αγορά πληρώνονται τις μπάζες που έκαναν από την κάσα. Αν, π.χ. η αγορά είναι «κούπες» και ο τζογαδόρος κάνει 6 μπάζες, ο πρώτος αμυνόμενος κάνει 3 μπάζες και ο δεύτερος αμυνόμενος κάνει 1 μπάζα, τότε ο τζογαδόρος θα πάρει από την κάσα 6Χ5=30 καπίκια, ο πρώτος αμυνόμενος θα πάρει 3Χ5=15 καπίκια και ο δεύτερος αμυνόμενος θα πάρει από την κάσα 1Χ5=5 καπίκια. Επομένως, θα αφαιρεθεί από την κάσα, συνολικά, ποσό που αναλογεί σε 10 μπάζες και επειδή η αξία της κάθε μπάζας στη συγκεκριμένη αγορά είναι 5 καπίκια, το ποσό που θα αφαιρεθεί είναι 10Χ5=50 καπίκια. Πράγματι, 30+15+5=50, είναι τα καπίκια που μοιράστηκαν οι τρεις παίκτες.

Στο σημείο αυτό να παρατηρήσουμε ότι τα κέρδη του τζογαδόρου είναι ελάχιστα σε κανονικές αγορές των έξι μπαζών, στις οποίες παίζουν και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες. Πράγματι, μετά τη συγκεκριμένη αγορά, η κατάσταση έχει ως εξής: ο τζογαδόρος έχει πάρει 30 καπίκια, ο πρώτος αμυνόμενος παίκτης έχει πάρει 15 καπίκια και ο δεύτερος αμυνόμενος παίκτης έχει πάρει 5 καπίκια. Αν υποθέσουμε ότι είμαστε στην αρχή μιας παρτίδας με 50άρα κάσα, η κάσα που απομένει μετά την αγορά είναι 1500-50=1450 καπίκια, επομένως, αν μοιράσουμε τα καπίκια που απομένουν στους τρεις παίκτες (1450÷3=483,33), θα έχουμε: τζογαδόρος 30+483,33=513,33 καπίκια, πρώτος αμυνόμενος παίκτης 15+483,33=498,33 καπίκια, και δεύτερος αμυνόμενος παίκτης 5+483,33=488,33 καπίκια. Επομένως, ο τζογαδόρος έχει αποκομίσει μόνο 13,33 καπίκια σε σχέση με τα 500 καπίκια που είχε αρχικά καταθέσει στην κάσα, ενώ οι αμυνόμενοι παίκτες έχουν χάσει 1,67 και 11,67 καπίκια αντίστοιχα. Πράγματι, 1,67+11,67≈13,33, δηλαδή το κέρδος του τζογαδόρου είναι η ζημία των δυο αμυνομένων παικτών, ήτοι μόνο 13,33 καπίκια και όχι 30, ή 50 καπίκια όπως πιστεύουν αρκετοί πρεφαδόροι.

Αν η αγορά ήταν 7άρα και συμμετείχαν επιτυχώς οι δύο αμυνόμενοι παίκτες, υπολογίζουμε το όφελος του τζογαδόρου ως εξής: ο τζογαδόρος έχει «σηκώσει» 7Χ7=49 καπίκια από την κάσα για τις 7 μπάζες που έκανε. Από την κάσα έχουν αφαιρεθεί συνολικά 70 καπίκια, επομένως έχουν απομείνει: 1500-70=1430 καπίκια. Αν μοιράσουμε τα καπίκια δια τρία έχουμε 476,67 καπίκια για τον κάθε παίκτη, επομένως ο τζογαδόρος θα αποχωρήσει με 49+476,67=525,67 καπίκια, δηλαδή με όφελος μόνο 25,67 καπίκια και όχι 49 ή 70 καπίκια, όπως εσφαλμένα πιστεύεται. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να το έχουμε πάντα υπόψιν, ότι δηλαδή τα ποσά που αποκομίζουμε στις αγορές που παίζονται και από τους τρεις παίκτες δεν είναι τόσο μεγάλα. Αν αναρωτιέστε γιατί, απλώς σκεφτείτε ότι το ποσό της κάσας ανήκει εν δυνάμει και στους τρεις παίκτες, δηλαδή το ένα τρίτο αυτού του ποσού είναι εν δυνάμει δικό μας. Αν, συνεπώς, πληρωθούμε από την κάσα οποιοδήποτε ποσό για τις μπάζες μας, αυτό το ποσό ήταν κατά το 1/3 δικό μας, επομένως το κέρδος μας είναι πάντα τα 2/3 του συγκεκριμένου ποσού.

Επιστρέφουμε, όμως στη συζήτησή μας σχετικά με το τέλος του παιχνιδιού. Όπως είδαμε, λοιπόν, σε αγορές που βγαίνουν κανονικά, η κάσα μειώνεται κατά το ποσό που αντιστοιχεί στην αξία 10 μπαζών για τη συγκεκριμένη αγορά. Αν, αντίθετα, ο τζογαδόρος μπει μέσα, τότε πληρώνει ο ίδιος τις μπάζες των αμυνομένων παικτών, ενώ καταθέτει στην κάσα, ως πρόστιμο, το αντίτιμο 10 μπαζών. Όλα αυτά τα ποσά είναι «φρέσκα» καπίκια, τα οποία πληρώνει ο τζογαδόρος από την τσέπη του, επομένως εισρέει νέο χρήμα στην παρτίδα. Όπως, είπαμε, το αντίτιμο των μπαζών πάει στις τσέπες των αμυνομένων παικτών, ενώ η προσαύξηση της κάσας κατατίθεται στην κάσα και μοιράζεται εν δυνάμει και στους τρεις παίκτες.

Παραδείγματος χάριν, αν σε μια 7άρα αγορά ο πρώτος αμυνόμενος κάνει 2 μπάζες και ο δεύτερος αμυνόμενος κάνει επίσης 2 μπάζες, τότε ο τζογαδόρος θα πληρώσει από 2Χ7=14 καπίκια στους δύο αμυνόμενους παίκτες και θα καταθέσει 10Χ7=70 καπίκια στην κάσα, επομένως θα ζημιωθεί κατά 28+46,67=74,67 καπίκια. Πράγματι, από τα 70 καπίκια που καταθέτει στην κάσα, το 1/3 θεωρείται εν δυνάμει δικό του, επομένως η ζημία από την προσαύξηση της κάσας είναι 46,67 καπίκια. Πάντως και σ' αυτή την περίπτωση, όπως και στην περίπτωση που ο τζογαδόρος μπει σόλο μέσα τα ποσά που καταθέτει στην κάσα είναι πάλι πολλαπλάσια του 10, καθώς πρόκειται πάντα για το αντίτιμο 10 μπαζών.

Στην περίπτωση, πάλι, που ένας, ή και οι δύο αμυνόμενοι παίκτες μπουν μέσα, πληρώνεται ο τζογαδόρος τις μπάζες του από τον παίκτη, ή τους παίκτες που μπήκανε μέσα, ενώ η κάσα παραμένει ανέγγιχτη. Επομένως, βλέπουμε ότι τόσο η μείωση της κάσας, όσο και η αύξησή της γίνεται πάντα σε ποσά πολλαπλάσια του 10. Προϊόντος του χρόνου η κάσα μειώενται σταδιακά και κάποια στιγμή πέφτει στα 100, ή ακόμη λιγότερα καπίκια, μένουν π.χ. 70, ή 80, ή 60 κλπ καπίκια στην κάσα, ή αλλιώς μένει 7, ή 8, ή 6 κλπ κάσα. Είναι προφανές ότι σε αυτή την περίπτωση μπορεί να γίνει αγορά που να μην «καλύπτεται» από τα εναπομείναντα καπίκια στην κάσα. Αν, π.χ. έχει μείνει 4 κάσα και γίνει αγορά στις κούπες, τα 40 καπίκια δεν επαρκούν για την πληρωμή των μπαζών, καθότι για να πληρωθούν οι κούπες απαιτούνται 10Χ5=50 καπίκια, ενώ το υπόλοιπο της κάσας είναι μόνο 40 καπίκια.

Ο κανονισμός σ' αυτές τις περιπτώσεις είναι σαφής: αν το ποσό της κάσας δεν επαρκεί για την πληρωμή κάποιας αγοράς, τότε η αγορά πληρώνεται με μειωμένη αξία, όσο ακριβώς επιτρέπει η κάσα. Στο συγκεκριμένο παράδειγμα που αναφέραμε, η πληρωμή της αγοράς θα γίνει, λοιπόν, προς 4 καπίκια την κάθε μπάζα και όχι με την πραγματική αξία της αγοράς που ήταν 5 καπίκια για κάθε μπάζα. Άρα, λοιπόν, η τελευταία αγορά μπορεί να πληρωθεί με μειωμένη αξία. Βεβαίως, οι παίκτες μπορούν να συνεχίσουν το παιχνίδι εφόσον το επιθυμούν. Για να γίνει αυτό, καταθέτουν νέο ποσό στην κάσα και συνεχίζουν, π.χ. συμφωνούν να βάλουν επιπλέον 20 κάσα, που σημαίνει ότι καταθέτουν από 200 επιπλέον καπίκια και συνεχίζουν. Αυτό, πάντως, είναι λογικό να γίνει μόλις η κάσα φτάσει κοντά στο 10 και όχι μόλις μηδενιστεί, καθώς αλλιώς μπορεί κάποια ακριβή αγορά να πάει στράφι, δηλαδή να πληρωθεί με το υπόλοιπο της κάσας, πράγμα που δεν είναι σωστό, εφόσον οι παίκτες έχουν σκοπό να συνεχίσουν.

Ανεπαρκές υπόλοιπο

Συνοψίζουμε λέγοντας ότι όταν το υπόλοιπο της κάσας δεν επαρκεί, οι αγορές που δεν καλύπτονται από το υπόλοιπο της κάσας πληρώνονται με μειωμένες τιμές. Το ίδιο γίνεται και στην περίπτωση που είτε ο τζογαδόρος, είτε οι αμυνόμενοι παίκτες μπαίνουν μέσα· όλες οι πληρωμές γίνονται με βάση το υπόλοιπο της κάσας και όχι με βάση την πραγματική αξία της αγοράς. Πάντως ο «Πρεφαδόρος», ενώ κατά βάση ακολουθεί τον κανονισμό, δίνει τη δυνατότητα στους παίκτες να καθορίσουν διαφορετικό τρόπο πληρωμής της τελευταίας αγοράς. Πιο συγκεκριμένα, η τελευταία αγορά μπορεί να πληρωθεί στην πραγματική της αξία με αυτόματη συμπλήρωση της κάσας, είτε με ποσαρμογή στο υπόλοιπο της κάσας εφόσον βγει η αγορά, ή με την πραγματική αξία της αγοράς εφόσον η αγορά μπει μέσα.